პროექტი „ტყის ხელუხლებელი კორომების შენარჩუნება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში - ფაზა III”
აჭარაში იწყება ახალი პროექტი „ტყის ხელუხლებელი კორომების შენარჩუნება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში - ფაზა III”, რომელსაც განახორციელებს ააიპ „თემი და გარემო“ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულების – გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამმართველოსა და აჭარის სატყეო სააგენტოსთან თანამშრომლობით. პროექტის ფინანსურ მხარდაჭერას უზრუნველყოფს ფონდი AAGE V. Jensen Naturfond.
პროექტი ითვალისწინებს აჭარაში არსებული ტყის ხელუხლებელი კორომების დაცვასა და შენარჩუნებას ტყის აღდგენის ბუნებრივი პროცესის ხელშეწყობით, კერძოდ, სულ მცირე 4 კორომის (დაახლოებით 100 ჰექტარი) შეღობვის და მოვლის სათანადო ღონისძიებების გატარების გზით. წარმოდგენილი პროექტი შემუშავდა აჭარის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამმართველოსა და „თემი და გარემოს“ შორის 2018 წელს ხელმოწერილი ურთიერთგაგების მემორანდუმის ფარგლებში, რომელიც მიზნად ისახავს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ტყის ხელუხლებელი კორომების წარმატებით შენარჩუნებას.
სერიოზული საფრთხის წინაშე დგას საქართველოში გავრცელებული წაბლის კორომები. ეს საფრთხე შექმნა წაბლის ქერქის სოკოვანმა დაავადებამ, ენდოტიამ (ეგრეთწოდებული „წაბლის კიბო“). დაავადების გამომწვევია პათოგენური სოკო Cryphonectria parasitica. ხის ქერქზე გაჩენილიჭრილობიდან სოკო იჭრება შიგნით და თანდათანობით ანადგურებს მერქნის ჭურჭელ- ბოჭკოვან კონებს, რის გამოც იბლოკება მცენარის კვება და წყლის მიწოდება ნიადაგიდან. ეს ყველაფერი საბოლოოდ იწვევს ხის ხმობას. ხმობის პროცესი იწყება ხის წვეროდან. დაავადება მეტად საშიშია არა მარტო საქართველოში, არამედ მთელ მსოფლიოში. უნდა აღინიშნოს, რომ დაავადების წინააღმდეგ აქამდე არ იქნა მიგნებული რაიმე ეფექტური საშუალება. თუმცა 2017-2018 წლებში ჩვენს მიერ ხორციელდება დაავადებულ წაბლნარებში ბრძოლის ბიოლოგიური მეთოდის გამოყენება.
სსიპ აჭარის სატყეო სააგენტოს სპეციალისტების მიერ ქობულეთისა და ქედის სატყეო ადმინისტრაციების სახელმწიფო ტყის ფონდის 43000 ჰექტარ ფართობზე, განხორციელდა, ტენდერში გამარჯვებული კომპანიის შპს ,,გის“ და დისტანციური ზონდირების საკონსულტაციო ცენტრის "გეოგრაფიკის" მიერ შესრულებული ტყის ინვენტარიზაციის (ტყეთმოწყობა) საველე სამუშაოების მონიტორინგი.
ბოლო წლებია გადაშენების საფრთხე ემუქრება კოლხური ბზას, როგორც უნიკალურ რელიქტურ სახეობას. ეს პროცესი მწვავედ მიმდინარეობს აჭარის ტყის ფონდის ტერიტორიაზე არსებულ ბზის კორომებშიც. ხმობის მიზეზს წარმოადგენს სოკოვანი დაავადება - ე.წ. „ ბზის სიდამწვრე ’’ , რომელმაც ბზის უნიკალური კორომები თითქმის სრულიად გაანადგურა. დაავადების გამომწვევია პათოგენი სოკო „Cylindrocladium buxicola”. რომელიც ძალიან სწრაფად ვითარდება და რამდენიმე საათში მერქნის დაზიანებას იწყებს.
აღნიშნულ სოკოვან დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სიმპტომები: ახალდაინფიცირებულ ფოთლებზე ჩნდება მუქი ყავისფერი ლაქები, ფოთოლი კარგავს სიმწვანეს, თანდათან ხდება ქლოროტული და სცვივა. ეს პროცესი მეორდება რამდენჯერმე, შემდეგ იწყებს ხმობას მცენარის ტოტები და საბოლოოდ ბზაც ხმება. ბზის ხმობას იწვევს აგრეთვე, ბაქტერიები, ნიადაგის სოკოები, და უნაყოფო სოკოს მიცელიუმი, რომელის ზემოქმედებით ზიანდება მცენარის ფესვის ბუსუსები და მიმდინარეობს ლპობა, კვების რეჟიმი ირღვევა და მცენარე ჭკნება, ფოთლები ცვივა და ხმება.